<?xml version="1.0" encoding="utf8"?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/tipitaka-latn.xsl"?>
<TEI xml:lang="pi-Latn">
<teiHeader></teiHeader>
<text>
<front></front>
<body>

<p rend="chapter">Āgamaṭṭhakathākaraṇaṃ</p>

<p rend="bodytext"><hi rend="bold">Sumaṅgalavilāsiniṃ</hi> nāma dīghanikāyaṭṭhakathaṃ pana ācariyo sumaṅgalapariveṇavāsinā <hi rend="bold">dāṭhānāgattherena</hi> āyācito akāsi. Vuttaṃ hetametissā nigamane –</p>

<p rend="gatha1">‘‘Āyācito <pb ed="M" n="0.0049" /> sumaṅgala-pariveṇanivāsinā thiraguṇena;</p>

<p rend="gathalast"><hi rend="bold">Dāṭhānāga</hi> saṅgha, ttherena theravaṃsanvayena.</p>

<p rend="gatha1">Dīghāgamassa dasabala-guṇagaṇaparidīpanassa aṭṭhakathaṃ;</p>

<p rend="gathalast">Yaṃ ārabhiṃ <hi rend="bold">sumaṅgala-vilāsiniṃ</hi> nāma nāmena.</p>

<p rend="bodytext">Sā hi mahāaṭṭhakathāya, sāramādāya niṭṭhitā esā’’ti <note>dī. ni. aṭṭha. 3. nigamanakathā</note>.</p>

<p rend="bodytext"><hi rend="bold">Papañcasūdaniṃ</hi> nāma majjhimanikāyaṭṭhakathaṃ bhadanta<hi rend="bold">buddhamittattherena</hi> pubbe mayūradūtapaṭṭane attanā saddhiṃ vasantena āyācito akāsi. Vuttaṃ hetametissā nigamane –</p>

<p rend="gatha1">‘‘Āyācito sumatinā, therena bhadanta<hi rend="bold">buddhamittena</hi>;</p>

<p rend="gathalast">Pubbe <hi rend="bold">mayūradūtapa,ṭṭana</hi>mhi saddhiṃ vasantena.</p>

<p rend="gatha1">Paravādavidhaṃsanassa, majjhimanikāyaseṭṭhassa;</p>

<p rend="gathalast">Yamahaṃ <hi rend="bold">papañcasūdani</hi>-maṭṭhakathaṃ kātumārabhiṃ.</p>

<p rend="bodytext">Sā hi mahāaṭṭhakathāya, sāramādāya niṭṭhitā esā’’ti <note>ma. ni. aṭṭha. 3. nigamanakathā</note>.</p>

<p rend="bodytext"><hi rend="bold">Sāratthappakāsiniṃ</hi> nāma saṃyuttanikāyaṭṭhakathaṃ bhadanta<hi rend="bold">jotipālattherena</hi> āyācito akāsi. Vuttaṃ hetametissā nigamane –</p>

<p rend="gatha1">‘‘Etissā karaṇatthaṃ, therena bhadanta<hi rend="bold">jotipālena;</hi></p>

<p rend="gathalast">Sucisīlena subhāsitassa pakāsayantañāṇena.</p>

<p rend="gatha1">Sāsanavibhūtikāmena, yācamānena maṃ subhaguṇena;</p>

<p rend="gathalast">Yaṃ samadhigataṃ puññaṃ, tenāpi jano sukhī bhavatū’’ti <note>saṃ. ni. aṭṭha. 3.5.nigamanakathā</note>.</p>

<p rend="bodytext"><hi rend="bold">Manorathapūraṇiṃ</hi> nāma aṅguttaranikāyaṭṭhakathaṃ bhadanta<hi rend="bold">jotipālattherena</hi> dakkhiṇaindiyaraṭṭhe <hi rend="bold">kañcipurā</hi>dīsu ca sīhaḷadīpe mahāvihāramhi ca attanā saddhiṃ vasantena āyācito, tathā <hi rend="bold">jīvakenā</hi>pi upāsakena piṭakattayapāragubhūtena vātāhatepi aniñjamānasabhāve dume viya aniñjamānasaddhamme ṭhitena sumatinā parisuddhājīvenābhiyācito akāsi. Vuttaṃ hetametissā nigamane –</p>

<p rend="gatha1">‘‘Āyācito sumatinā, therena bhadanta<hi rend="bold">jotipālena</hi>;</p>

<p rend="gathalast"><hi rend="bold">Kañcipurādīsu</hi> mayā, pubbe saddhiṃ vasantena.</p>

<p rend="gatha1">Varatambapaṇṇidīpe, <pb ed="M" n="0.0050" /> mahāvihāramhi vasanakālepi;</p>

<p rend="gathalast">Vātāhate viya dume, aniñjamānamhi saddhamme.</p>

<p rend="gatha1">Pāraṃ piṭakattayasā,garassa gantvā ṭhitena sumatinā;</p>

<p rend="gathalast">Parisuddhājīvenā,bhiyācito <hi rend="bold">jīvakenā</hi>pi.</p>

<p rend="gatha1">Dhammakathānayanipuṇehi, dhammakathikehi aparimāṇehi;</p>

<p rend="gathalast">Parikīḷitassa paṭipa,jjitassa sakasamayacitrassa.</p>

<p rend="gatha1">Aṭṭhakathaṃ aṅguttara,mahānikāyassa kātumāraddho;</p>

<p rend="gathalast">Yamahaṃ cirakālaṭṭhiti-micchanto sāsanavarassa.</p>

<p rend="gatha1">Sā hi mahāaṭṭhakathāya, sāramādāya niṭṭhitā esā;</p>

<p rend="gathalast">Catunnavutiparimāṇāya, pāḷiyā bhāṇavārehi.</p>

<p rend="gatha1">Sabbāgamasaṃvaṇṇana, manoratho pūrito ca me yasmā;</p>

<p rend="gathalast">Etāya <hi rend="bold">manoratha pūraṇī</hi>ti nāmaṃ tato assā’’ti <note>a. ni. aṭṭha. 3.11.nigamanakathā</note>.</p>

<p rend="bodytext">Imā ca pana catasso āgamaṭṭhakathāyo kurumāno ācariyabuddhaghoso mahāmahindattherenābhataṃ mūlaṭṭhakathāsaṅkhātaṃ mahāaṭṭhakathaṃyeva bhāsāparivattanavasena ceva punappunāgatavitthārakathāmaggassa saṃkhipanavasena ca akāsi. Vuttañhetaṃ ganthārambhe –</p>

<p rend="gatha1">‘‘Sīhaḷadīpaṃ pana ābha,tātha vasinā mahāmahindena;</p>

<p rend="gathalast">Ṭhapitā sīhaḷabhāsāya, dīpavāsīnamatthāya.</p>

<p rend="gatha1">Apanetvāna tatohaṃ, sīhaḷabhāsaṃ manoramaṃ bhāsaṃ;</p>

<p rend="gatha2">Tantinayānucchavikaṃ, āropento vigatadosaṃ…pe…</p>

<p rend="gathalast">Hitvā punappunāgata-matthaṃ atthaṃ pakāsayissāmī’’ti.</p>

<p rend="bodytext">Tathā nigamanepi –</p>

<p rend="gatha1">‘‘Sā hi mahāaṭṭhakathāya, sāramādāya niṭṭhitā esā’’ti <note>dī. ni. aṭṭha. 3.nigamanakathā</note> ca;</p>

<p rend="gathalast">‘‘Mūlaṭṭhakathāsāraṃ, ādāya mayā imaṃ karontenā’’ti <note>dī. ni. aṭṭha. 3.nigamanakathā</note> ca.</p>

<p rend="bodytext">Imāsaṃ sarīrabhūtapāṭhesu ca samantapāsādikāyaṃ viya ‘‘mahāpaccariyaṃ, kurundiya’’ntiādinā vinicchayasaṃvaṇṇanābhedappakāsanaṃ na dissati, tathā abhidhammaṭṭhakathāsupi. <pb ed="M" n="0.0051" /> Tenetaṃ ñāyati ‘‘suttantābhidhammesu mahāaṭṭhakathāto aññā mahāpaccariādināmikā porāṇikā sīhaḷaṭṭhakathāyo ceva andhakaṭṭhakathā ca natthī’’ti. Yāva vasabharājakālā (609-653) pana pākaṭānaṃ sīhaḷikattherānaṃ vinicchayo ca vādā ca vatthūni ca etāsupi dissantiyevāti.</p>
</body>
<back></back>
</text>
</TEI>
